Blue và Fancy Sapphire
Sapphire: Thế Giới Sắc Màu Vượt Ra Ngoài Blue Sapphire
Khi nhắc đến Sapphire, hầu hết mọi người đều nghĩ ngay đến một viên đá quý màu xanh lam. Điều này hoàn toàn dễ hiểu, bởi Blue Sapphire từ lâu đã trở thành biểu tượng của sự cao quý, trí tuệ và vẻ đẹp vượt thời gian, xuất hiện trong nhiều vương miện, trang sức hoàng gia và nhẫn đính hôn nổi tiếng trên thế giới.
Tuy nhiên, dưới góc nhìn của ngọc học hiện đại, hình ảnh ấy mới chỉ phản ánh một phần rất nhỏ của thế giới Sapphire.
Thực tế, Sapphire không chỉ có màu xanh. Đó là cả một thế giới rực rỡ với gần như đầy đủ các sắc màu mà thiên nhiên có thể tạo nên.
Hiểu đúng về Corundum
Để hiểu Sapphire, trước hết cần hiểu về Corundum – khoáng vật tạo nên cả Ruby và Sapphire.
Điều khiến nhiều người bất ngờ là: Ruby và Sapphire không phải là hai khoáng vật khác nhau.
Cả hai đều thuộc cùng một khoáng vật duy nhất là Corundum (Al₂O₃).
Trong ngọc học, Corundum chỉ được chia thành hai nhóm:
Ruby: Corundum màu đỏ.
Sapphire: Corundum có tất cả các màu còn lại.
Nói một cách đơn giản:
Corundum = Ruby (màu đỏ) + Sapphire (tất cả các màu khác, được gọi là fancy Sapphire)
Đây là hệ thống phân loại được các tổ chức giám định đá quý hàng đầu thế giới như GIA (Gemological Institute of America) sử dụng.
Khi hiểu nguyên tắc này, chúng ta sẽ nhận ra rằng Sapphire không phải là tên của một màu sắc, mà là tên của cả một họ đá quý thuộc khoáng vật Corundum.
Sapphire không chỉ có màu xanh lam
Blue Sapphire là thành viên nổi tiếng nhất trong gia đình Sapphire, nhưng hoàn toàn không phải là thành viên duy nhất.
Thiên nhiên đã tạo nên Sapphire với một bảng màu vô cùng phong phú, bao gồm:: Xanh lam, hồng, tím, Violet, vàng, cam, xanh lục, xanh mòng két, trắng (không màu), đen, Padparadscha, sapphire đa sắc, và sapphire sao
Trong ngành đá quý, các viên Sapphire không mang màu xanh truyền thống thường được gọi chung là Fancy Sapphire.
Chính sự đa dạng này khiến Sapphire trở thành một trong những họ đá quý có bảng màu phong phú nhất trong tự nhiên.
Blue Sapphire
"Những sắc thái màu hảo hạng nhất của đá sapphire chính là màu xanh hoa ngô (blue cornflower) và màu xanh mượt nhung (velvet-blue)." - G.F. Kunz, 1887, Precious Stones. Appleton's Physical Geography
Trong tất cả các loại Sapphire, Blue Sapphire luôn là biểu tượng kinh điển của sự thanh lịch, trí tuệ và lòng trung thành.
Màu sắc của Blue Sapphire được đánh giá dựa trên ba yếu tố:
- Hue (Màu sắc chủ đạo)
- Tone (Độ sáng – tối)
- Saturation (Độ bão hòa màu)
Những viên Sapphire đẹp nhất sở hữu màu xanh tinh khiết, phân bố đồng đều, độ bão hòa cao và độ trong suốt xuất sắc.
Trong ngành đá quý, nhiều tên gọi thương mại được sử dụng để mô tả những sắc xanh đặc biệt của Blue Sapphire.
1. Cornflower Blue Sapphire
Lấy cảm hứng từ màu xanh của hoa Thanh Cúc (Cornflower), Cornflower Blue là một trong những màu Sapphire được yêu thích nhất.
Đây là sắc xanh cân bằng giữa độ sáng và độ bão hòa, mang vẻ đẹp thanh lịch và mềm mại.
2. Peacock Blue
Peacock Blue được đặt theo màu xanh rực rỡ của phần cổ chim công.
Đây là thuật ngữ thường được dùng để mô tả những viên Sapphire Sri Lanka có màu xanh sống động và đầy chiều sâu.
3. Velvet Blue
Velvet Blue mang sắc xanh đậm như nhung.
Những viên Sapphire Kashmir nổi tiếng thế giới thường được mô tả với màu Velvet Blue nhờ hiệu ứng "lụa" được tạo nên bởi các bao thể rutile cực nhỏ.
4. Royal Blue
Royal Blue là sắc xanh lam đậm pha chút tím với độ bão hòa rất cao. Đây là một trong những màu sapphire được săn đón nhất trên thế giới và cũng là màu rất khó thể hiện chính xác trên màn hình hay trong bản in. Khai thác từ Mogok Stone Tract Myanmar, Madagascar, mỏ Tunduru tại Tanzania, và đôi khi tìm thấy tại Pailin in Cambodia, or Nigeria.
5. Indigo Blue
Indigo Blue gợi nhớ đến màu xanh chàm truyền thống. So với Royal Blue, màu Indigo trầm hơn nhưng vẫn giữ được chiều sâu rất đặc trưng. Được khai thác tại Thái Lan, Madagascar, Australia, China, and Nigeria.
6. Twilight Blue
Twilight Blue mang sắc xanh đậm của bầu trời lúc hoàng hôn. Vẻ đẹp trầm lắng và huyền bí khiến những viên Sapphire này luôn có sức hút riêng. Được khai thác tại Australia, Thailand, Cambodia, Nigeria, China, and Vietnam.
Hoàng hôn tại các mỏ sapphire ở Queensland, Úc, gần Rubyvale. Photo: Richard W. Hughes
Fancy Sapphire
Nếu Blue Sapphire là biểu tượng của Sapphire, thì Fancy Sapphire chính là nơi thiên nhiên thể hiện sự sáng tạo tuyệt vời của mình. Fancy Sapphire bao gồm tất cả các màu Sapphire ngoài màu xanh truyền thống. Mỗi màu sắc được tạo nên bởi sự hiện diện của các nguyên tố vi lượng khác nhau cùng điều kiện địa chất trong quá trình kết tinh của Corundum.
1. Pink Sapphire
Pink Sapphire có dải màu từ hồng pastel nhẹ nhàng đến hồng rực rỡ. Trong lịch sử, ranh giới giữa Ruby và Pink Sapphire từng có nhiều cách diễn giải khác nhau ở các quốc gia sản xuất đá quý. Ngày nay, các phòng giám định quốc tế sử dụng những tiêu chuẩn màu sắc thống nhất để phân biệt hai loại đá quý này.
Hot Pink Sapphire được khai thác từ dãy Himalaya (Tajikistan, Afghanistan, Pakistan, Nepal, Burma, Vietnam, Yunnan (China), và Đông Châu Phi (Mozambique, Tanzania).
2. Purple and Violet Sapphire
Purple Sapphire có màu tím là chủ đạo, từ tím đỏ đến tím xanh. Những sắc tím thanh lịch này ngày càng được giới sưu tập và các nhà thiết kế trang sức yêu thích.
Hoa tử đinh hương
3. Yellow Sapphire
Yellow Sapphire trải dài từ vàng chanh đến vàng kim rực rỡ. Những viên có màu vàng tươi, sống động và độ trong cao luôn được đánh giá cao.
4. Orange Sapphire
Orange Sapphire sở hữu các sắc cam từ vàng cam đến đỏ cam. Những viên Sapphire có màu cam thuần khiết khá hiếm trong tự nhiên.
5. Padparadscha Sapphire
Trong toàn bộ thế giới Fancy Sapphire, Padparadscha Sapphire luôn được xem là một kiệt tác của thiên nhiên. Tên gọi Padparadscha bắt nguồn từ tiếng Phạn, dùng để chỉ màu của hoa sen. Loại Sapphire này không hẳn màu hồng, cũng không hẳn màu cam, mà là sự hòa quyện tinh tế giữa hai sắc màu ấy, thường được ví với hoa sen dưới ánh hoàng hôn ở Sri Lanka. Nhờ vẻ đẹp độc đáo cùng sự hiếm có, Padparadscha được xem là một trong những loại Fancy Sapphire có giá trị cao nhất.
Màu sắc lý tưởng của đá padparadscha được một số người ví như sự kết hợp giữa hoa sen và cảnh hoàng hôn – cả hai đều được thể hiện trong các hình ảnh chụp tại Sri Lanka ở trên. Ảnh © Wimon Manorotkul (trái) và Richard W. Hughes (phải).
Đá sapphire padparadscha sở hữu những sắc màu tựa như cảnh hoàng hôn này tại Sri Lanka. Ảnh: Wimon Manorotkul.
6. Mekong Whisky Sapphire
Sapphire vàng Mekong Whisky sở hữu màu sắc tương đồng với màu rượu whisky, hiện đang có nhu cầu rất lớn tại thị trường Thái Lan và được đặt tên theo dòng sông Mekong chảy qua khu vực này. Những viên đá quý này chủ yếu có nguồn gốc từ Chanthaburi, Thái Lan. Trong khi đó, những viên đá có màu sắc tương tự nhưng đã qua xử lý nhiệt lại đến từ Sri Lanka.
7. Pastel Sapphire
Sapphire Pastel đặc trưng bởi độ bão hòa màu cao kết hợp với các dải màu pastel (màu phấn) dịu nhẹ. Loại Sapphire Xanh Pastel này được khai thác chủ yếu tại Sri Lanka, Miến Điện (Burma), Kashmir, Madagascar, Tanzania và bang Montana (Mỹ).
Bảng màu pastel
8. Green and Teal Sapphire
Green Sapphire sở hữu những sắc xanh lục từ nhẹ nhàng đến đậm sâu. Trong khi đó, Teal Sapphire là sự kết hợp độc đáo giữa xanh lam và xanh lục. Nhờ màu sắc thay đổi theo từng viên đá, Teal Sapphire đã trở thành một trong những xu hướng nổi bật của trang sức hiện đại.
Bộ lông màu xanh lục lam rực rỡ quanh mắt của loài vịt mồng két chính là nguồn gốc của tên gọi màu xanh mồng két (teal).
9. Parti-Colored Sapphire
Parti-Colored Sapphire là loại Sapphire đặc biệt có hai hoặc nhiều vùng màu khác nhau trong cùng một tinh thể. Không có hai viên Parti Sapphire nào hoàn toàn giống nhau, khiến mỗi viên trở thành một tác phẩm độc bản của thiên nhiên.
10. Sapphire trắng
Ở trạng thái tinh khiết nhất, corundum hoàn toàn không màu. Những viên đá này được gọi là White Sapphire hay Colorless Sapphire.
11. Blue Star Sapphire
Một số viên Sapphire chứa các bao thể rutile siêu nhỏ, tạo nên hiện tượng quang học hình ngôi sao sáu cánh khi được cắt dạng cabochon. Hiện tượng này được gọi là Asterism và tạo nên vẻ đẹp đầy mê hoặc của Star Sapphire. Khai thác tại Mogok và Sri Lanka
12. Black Star Sapphire
Sapphire Sao Đen chủ yếu được khai thác từ các mỏ tại Kenya, Úc và Thái Lan. Khác với các loại Sapphire sao hay Ruby khác, các sợi lụa tạo sao bên trong loại đá này thường là kết quả từ quá trình phân giải của Ilmenite và/hoặc Hematite.
Một thế giới vượt ra ngoài màu xanh alm
Blue Sapphire xứng đáng là biểu tượng của họ đá quý Sapphire.
Nhưng Blue Sapphire chỉ là một chương trong câu chuyện dài của Corundum.
Từ vẻ đẹp dịu dàng của Pink Sapphire, sắc vàng rực rỡ của Yellow Sapphire, màu xanh lục độc đáo của Teal Sapphire đến Padparadscha hiếm có hay Star Sapphire đầy mê hoặc, thiên nhiên đã tạo nên một trong những bảng màu phong phú nhất trong thế giới đá quý.
Khi hiểu rằng Corundum chỉ gồm hai nhóm là Ruby và Sapphire, đồng thời Sapphire bao gồm tất cả các màu ngoài màu đỏ, chúng ta sẽ nhìn Sapphire theo một góc nhìn hoàn toàn khác.
Lần tới, khi nghe đến cái tên Sapphire, đừng chỉ nghĩ đến màu xanh lam.
Hãy nghĩ đến cả một thế giới sắc màu kỳ diệu được thiên nhiên tạo nên qua hàng triệu năm.
Nguồn:
Comments on this post (2)
Sapphires’ vibrant colors and unique traits make them captivating gems. Great insights on their hues and natural vs. lab-created varieties! For more information, do visit:- https://navratan.us/
— Nidhi Soni
Amazing Blog !!!
Also Visit :- https://www.navratan.com/categories/gemstones
— Aftab Ahmed